Toksoplazma hayatınızı karartmasın!

Toksoplazma tek hücreli bir parazitin neden olduğu bir enfeksiyondur. İzmir’de iki genç kadının bu parazitten dolayı kör olması haberi ile gündeme taşınan bu hastalığa sebep olan parazit tüm dünyada bulunmaktadır. Toksoplazma paraziti vücuda alındıktan sonra uzun süre bazen de bir ömür vücutta kalabilmektedir. Bununla birlikte, enfekte olanlardan çok azında hastalık belirtileri görülür. Çünkü sağlıklı bir kişinin bağışıklık sistemi genellikle parazitin hastalığa neden olmasını önler. Ancak bu parazit özellikle hamile kadınlar ve bağışıklık sistemi zayıf, kronik hastalığı olan kişilerde sağlık sorunlarına neden olabilir. Toksoplazma anne karnındaki bebeğe geçerek ciddi sağlık sorunları yaratabilir.

Toksoplazma hayatınızı karartmasın!

Toksoplazma nasıl bulaşır?

Toksoplazma nasıl bulaşır sorusuna ilk verilen yanıtlar arasında kedi dışkısı yer alsa da tek sorumlu kediler değildir. Toksoplazma pek çok yolla bulaşabilir bu sebeple toksoplazmadan korunmak için özellikle temizlik kurallarına dikkat etmekte fayda vardır. Toksoplazma bulaşma yolları şöyledir.

  1. Az pişmiş et, salam, sucuk, sosis veya kabuklu deniz ürünleri yemek,
  2. Bıçaklar, kaplar, kesme tahtaları vb. mutfak malzemelerinin çiğ et ya da kabuklu deniz ürünleri ile temas etmesi sonrasında bu araçların salata gibi çiğ yiyecek hazırlamada da kullanılması,
  3. Toksoplazma bulaşmış içme suyu içmek ya da bununla yiyecekleri yıkamak,
  4. Paraziti olan kedi dışkısıyla (Kedi kumunu temizlemek vb.) temas etmek,
  5. Kedi dışkısı içerebileceğinden bahçe toprağı ile temas ettikten sonra elleri yıkamamak,
  6. İyi yıkanmamış sebze (marul, maydanoz vb) yemek toksoplazma bulaşmasına sebep olabilir.

Toksopazma enfeksiyonu belirtileri değişken olabilir

Toksoplazma ile enfekte olmuş kişilerin çoğu hiçbir belirti olmadığından bunun farkına varmayabilirler. Bazılarında ise şu belirtiler görülür;

  1. Lenf bezlerinde şişme, kas ağrıları ve grip benzeri belirtiler uzun süre geçmeyebilir.
  2. Beyinde, gözlerde veya diğer organlarda ciddi hasara yol açabilir.
  3. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde bazen de sağlıklı bağışıklık sistemi olan kişilerde bile toksoplazma nedeniyle göz hasarı görülebilir.
  4. Görmede azalma, bulanık görme, parlak ışıkta gözde ağrı, kızarıklık ve bazen de retinada yırtılma olabilir.

Oküler toksoplazmozis durumunda hastalığın tedavisi için bir göz doktoruna başvurulmalıdır.

Toksoplazma hamilelerde bebeğe geçebilir

Anne karnında iken parazit bulaşan bebeklerin çoğunun doğumda hastalık belirtileri olmayabilir Ancak daha sonra belirtiler geliştirebilirler. Enfekte yenidoğanların küçük bir yüzdesinin doğumda ciddi göz veya beyin hasarı vardır. Parazitin özellikle yerleştiği organlar gözlerin retina tabakası ve beyindir. Buna bağlı olarak körlük, beyin tutulumuna bağlı havale, ateş, kusma, anormal beyin omurilik sıvısı bulguları olabilir. Hamile kişi paraziti aldığında bebeğe bulaşma riski özellikle gebeliğin ilk aylarında çok fazladır. Parazit yenidoğanda zekâ geriliği, körlük, büyüme geriliği, kafatası problemleri, karaciğer ve dalak büyümesi yapabilir.

Toksoplazmadan korunmak için neler yapılmalı?

Toksoplazmadan korunmak için ilk önce hijyen kurallarına uymak gereklidir.

  1. Eller sık ve iyi yıkanmalı
  2. Toprak ve bahçe işleri ile ilgilenirken eldiven kullanılmalı ve eller yıkanmalı.
  3. Çiğ ya da az pişmiş et, salam, sucuk, sosis yememeli.
  4. Çiğ et ile temas ettikten sonra mutlaka eller ve ete temas eden mutfak gerekçeleri çok iyi yıkanmalı.
  5. Çiğ sebze ve meyveler çok iyi yıkanmalı.
  6. Ev dışında salata yememeye özen gösterilmeli. Bu maddeye özellikle hamileler çok dikkat etmeli.
  7. Kedi besleniyorsa kumu her gün değiştirilmeli ve işlem yapılırken muhakkak eldiven kullanılmalı. Ardından eller ve tırnaklar iyice sabunla yıkanmalı.

Toksoplazma tedavisi nasıl yapılır?

Sağlıklı kişiler için genellikle tedaviye lüzum olmamaktadır. Ancak hamile ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ilaç tedavisi gerekebilir. Bunun için öncelikle parazitin varlığını araştırmak gerekir. En yakın sağlık kurumuna başvurarak hekime durumu anlatmanız, şüpheniz varsa belirtmeniz gerekir. Tahlil yapılarak parazitin varlığı araştırılır. Durumu hekim değerlendirerek tedaviye başlayabilir. Özellikle göz ile ilgili bulgularda tedaviyi göz doktoru takip eder.

 

 

 

İçerik Yrd. Doç. Dr. Mahir Gülcan tarafından kontrol edilmiştir.

Avatar
Ailelerin ve uzmanların tercih ettiği yayın. Anne bebek çocuk sağlığı, gelişimi ve beslenmesi.