Yeni nesil çocuklar neden farklı ?

Hani sık sık deriz ya “ay büyük insan gibi konuşuyor” işte bahsettiğim o.
Peki bunların altında yatan sebepler neler? İstanbul Bilim Üniversitesi Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Deneysel Cerrahi Uygulama ve Araştırma Merkezi Sorumlusu Yrd. Doç. Dr. Oytun Erbaş ile uzayan insan ömrü ve yeni nesil çocukların gelişimindeki değişiklikleri konuştuk.

Serap Torun: İnsan ömrünün uzamasının sebepleri neler?

Dr.Oytun Erbaş: İnsan ömrüne genel olarak baktığımızda ortaçağa göre uzamış durumda. Ortaçağda 45- 50 yıl yaşarken, milattan önceye gittiğimizde ise bu süre 30 yıla kadar düşüyor. 2000 yıl içinde 3 katı uzamış.

İnsan ömrünün uzamasının en büyük nedeni hijyen. Mikrop bilincinin oluşmasıyla hijyen ortaya çıktı. Yani el yıkamak ve banyo yapmak insan ömrünü uzattı. Temiz suya ulaşmak burada en önemli faktör.

Diğer bir sebep ise sosyoekonomik ve kültürel bilincin artmasıdır. Rahat barınma, rahat yemek bulma gibi durumlar önemli rol oynamıştır. Bu durum huzur getirmiş ve insan ömrü uzamıştır.

Peki gıdalarla ilişkisi var mı?

Evet, gıda ile direk ilişkilendirenler de var ancak bu tam olarak doğru değil. Mesela 100 kişi ele alalım, onların da her gün yüksek karbonhidratlı gıda yediklerini varsayalım. Bu yüz kişi kanser olup ölecek mi? Hayır! 100 kişinin 100’ü ölmez. Bunlardan büyük bir kısmı damar sertliği ve kanser nedeniyle ölebilir. Hayatta kalan kişiler yüksek karbonhidratlı gıdaya dirençlidir dolayısıyla da bu dirençli grup ürediğinde artık yüksek karbonhidrata dirençli bir nesil oluşmuş olacaktır. Tabii bu uzun bir süreçte gerçekleşir.

Genel anlamda insan ırkının ömrünün uzaması direk olarak besinlerle alakalı değildir. Ancak bireyin bugün için sağlıklı olması ve sağlıklı yaşaması besinlerle alakalıdır. Endüstriyel katkı maddeleri sağlığımızı tabii ki olumsuz etkilemektedir.

Besinlerdeki katkı maddelerinin etkileri neler? Çevre koşulları nasıl bir etkiye sahip?

Japonya’da MS hastalığı çok az görülür ama Amerika’ya göç eden Japonlar arasında MS hastalığı çok fazla gözlenmiş. Çünkü MS, otoimmün bir hastalık. Otoimmün sistem hastalığının sebebi ise moleküler benzerliktir. Çevredeki bir antijen ile vücudunda var olan bir antijen birbirine benziyor ve dolayısıyla da vücudunun bağışıklık sistemi kendine zarar veriyor. O zaman buradan şu sonuç çıkıyor otoimmün hastalıklar endüstriyel ülkelerde daha sık görülür. Çünkü bu ülkelerde katkı maddesi çok. İnsan her yerde bir antijen ile karşılaşıyor. Duvarlar boyalı, egzoz gazları, sigara dumanı, besin katkı maddeleri var. Bunların hepsi birer antijen.

Şuan en büyük sorun endüstriyel gıdalardır. Bunlardaki katkı maddeleri hemen sizi öldürmez ama zamanla bağışıklık sistemini bozarak hastalıklara neden olur. Gıda konusu bazıları için bugün sorun olarak gözükebilir ama bugünkü şartlar 1000 yıl sonra sorun olarak gözükmeyecek çünkü doğal seleksiyon ile zayıf olan elenmiş bu duruma dayanıklı olan üremiş olacak. Dolayısıyla da dayanıklı klanlar oluşacak.

Neden çocuklar iki nesil öncesine göre bu kadar farklı?

Çünkü çocuklar da değişiyor! Çocuklar, eskiden 3 aylıkken başını bile tutamazken şimdi tutabiliyorlar. Neden, çünkü çevrede çok fazla uyaran var ve çocuklara veri girişi arttı. Eskiden bebeğin tek iletişimi anne ve aile bireyleriyken şuan aile, televizyon, telefon, bilgisayar, ışıklar, oyuncaklar, sesler kısacası birçok şey… Bebek beyninde nöronlar doğumdan sonra ağaç gibi yayılır ve sinaps gelişir. İlk günler bu durum patlama yapar ve hızla çoğalır çünkü her şey yenidir. Bebek çok fazla uyaran ile karşı karşıyadır.

Bebek beyninde hızla gelişme yaşanır ancak bu yeni olan her bilginin bir kısmı bir süre sonra eski ve işe yaramaz olacaktır. Beyin işe yaramayan kısımları silmeye başlar. Mesela, köpeklerin yüzlerini tanımak önemli değildir ve beyin bu kısmı siler. Bu sebeple tüm köpekleri aynı gibi görmeye başlarsınız. Beyin, belli kısımları budamaya işe yarayan kısımları ise geliştirmeye yönelir. Mesela, bunu bir ağaç budama gibi düşünebilirsiniz. İstenmeyen dallar kesilir. Sonuç olarak neyle uğraşırsanız, ne iş yaparsanız beyin o yönde gelişme gösterir ve bir şekil alır. Önemli olan da beyni doğru şekilde geliştirmek.

 

Ailelerin ve uzmanların tercih ettiği yayın. Anne bebek çocuk sağlığı, gelişimi ve beslenmesi.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.