Karın ağrısı çocuklarda en sık görülen, anne babayı endişelendiren yakınmalardan biridir. Ani başlangıçlı ( akut ) veya uzun süreli ( kronik ) olabilir. Karnı ağrıyan çocuğun bu şikayeti genellikle masum nedenlere bağlıysa da, bazen de zaman kaybetmeden müdahale edilmesi gerekebilir

Karın ağrısına sık neden olan hastalıklar

Bebeklerde en sık karın ağrısı nedenleri:

Kolik (Gaz sancısı)

Gastroözofageal reflü hastalığı

Süt protein allerjisi

Bağırsak tıkanması ve düğümlenmesi

Karın içindeki organlara ait (karaciğer, safra kesesi, pankreas, ince ve kalın bağırsaklar, böbrekler gibi) yapısal ve iltihabi hastalıklar

Süt ve okul çocukluğu döneminde karın ağrısı nedenleri

Sindirim ve beslenme bozuklukları

Kabızlık

İshal

Gastroözofageal reflü hastalığı

Gastrit

Ülser

Bazı besin alerjileri

Karın içindeki organlara ait iltihabi hastalıklar

İdrar yolu enfeksiyonu

Kurşun zehirlenmesi

Solunum yolu enfeksiyonları

Bağırsak tıkanması ve düğümlenmesi

Apandisit

Ergenlik döneminde karın ağrısı nedenleri

Sindirim ve beslenme bozuklukları

Kabızlık

İshal

Gastrit

Ülser

Karın içindeki organlara ait iltihabi hastalıklar

İltihabi barsak hastalıkları

Apandisit

Jinekolojik nedenler

Testislere ait sorunlar

İlaç kullanımı

Psikolojik nedenler

Bazı kanser türleri

Gastrit: Karın üst bölgesinde ortaya çıkan ağrı vardır. Genellikle yemek yemekle azalır. Bulantı ve bazen de kusma eşlik edebilir. Üç ayı geçen ve başka neden saptanamayan ağrılarda mutlaka akla gelmelidir.

Ülser: Mide bölgesinde yanıcı bir ağrı olur. Yemek öncesi, sabah ve gece ağrı daha şiddetlidir. Kanlı gaita görülebilir. Ailede ülser öyküsünün oluşu tanıya yardımcıdır.

Reflü: Çocuklarda karın ağrısı nedenlerinden biridir. Özellikle küçük çocuklarda sık kusma eşlik ederken büyük çocuklarda daha çok ağıza acı su gelme, göğüs bölgesinde ağrı, aşırı gaz gibi bulgular eşlik eder. Bebeklerde ve çocuklarda iştahsızlık ve yutma güçlüğünün bir nedeni olabilir.

Akut Gastroenterit: Çocukta en sık karın ağrısı nedenlerinden biri rotavirüs gibi virüslerin veya bazı bakterilerin yol açtığı mide barsak enfeksiyonlarıdır. Karın ağrısıyla birlikte ishal, kusma, ateş görülür.

Apandisit: Çocukta önce göbek çevresinde başlayan karın ağrısı, saatler geçtikçe karnın sağ alt tarafına yerleşir. Çocuk bir şey yiyemez, kusmaya başlar. Yürüyemez, iki büklüm yatıp kalır.

Kabızlık: Çocuklarda sık görülen bir karın ağrısı nedenidir.

Gaz sancısı: Çocuk karında yer değiştiren keskin bir ağrı tarifler. Beraberinde kusma, ishal yoktur.

Gıda zehirlenmesi: Balık, tavuk, mayonez gibi şüpheli bir gıdanın alımından birkaç saat sonra karında kramp tarzı ağrılar, kusma, ardından da ishal başlar.

Barsak tıkanıklığı: Karın ağrısına yol açan acil durumlardan biridir. Şiddetli karın ağrısı, sarı- yeşil, safralı kusmalar olur. Çocuk gaz, gaita çıkaramaz.

Fonksiyonel karın ağrısı : Beraberinde ishal, kusma, kabızlık, kilo kaybı yoktur. Göbek çevresinde hafif bir ağrı tarifler. Tam nedeni bilinmemektedir. Çocuğa endişe veren, ilgi görmek istediği durumlarda ortaya çıkabilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu : Karnın alt tarafında ağrı, idrar yaparken acıma, sık idrara çıkma, ateş gibi bulgular görülür.

Hepatit : Karaciğer iltihabına genellikle virüsler neden olur. Çocukta halsizlik, bulantı, kusma, karnın sağ üst bölgesinde ağrı, sarılık görülür.

Jinekolojik nedenler : Genç kızlarda adet sancısı da sık görülen bir karın ağrısı nedenidir.

Karın Ağrısı Olan Çocuğa Yaklaşım

Kendini iyi hissettiği pozisyonda yatıp dinlenmesine izin verin.

Yedirmeye çalışmayın. Eğer alabiliyorsa, az az sıvı almasını sağlayın.

Doktorunuza danışmadan herhangi bir ilaç vermeyin.

Doktora gitmeden karın ağrısıyla birlikte olan bulguları ( ishal, kabızlık, ateş …gibi), ağrının yerini, azaltan veya arttıran faktörleri not ederseniz tanı konmasına yardımcı olacağınızı unutmayın.

Fonksiyonel karın ağrısında da çocuğun rol yapmadığını, gerçekten ağrı hissettiğini bilin ve onu suçlamayın.

Karın Ağrısında Ne Zaman Doktora Başvurmak Gerekir?

Eğer karın ağrısı 12-24 saatte geçmiyorsa veya sık sık tekrarlıyorsa

Karın ağrısı, göbek çevresi dışında başka bir bölgedeyse ( Özellikle karnın sağ alt tarafında olan karın ağrılarında apandisit olasılığını göz ardı etmemek gerekir !)

Çocuğun genel durumu kötü görünüyorsa ( Anne baba kendi hislerine güvenip hareket etmeliler, kimse çocuğunuzu sizin kadar iyi tanıyamaz )

Uzamış kusma varsa ( 12-24 saati geçen kusmalar )

Sarı- yeşil, safralı kusmalar varsa

Kanlı kusma varsa

Kanlı ishal varsa

İdrar yapmada ağrı, sık idrara çıkma varsa çocuk doktoruna başvurmalısınız.

Doktor Ne Yapar?

Doktor çocuğu ayrıntılı bir muayeneden geçirir. Bazen muayene bulguları ve sizin verdiğiniz bilgiler tanıya ulaşmada yeterli olur. Bazen de karın filmi, ultrason, gaita incelemesi, idrar testi, bazı kan testlerinin görülmesi gerekebilir. Eğer, ilk muayenede karın bulguları belirgin değilse, doktor çocuğu takibe alıp birkaç saat içinde muayenesini tekrarlamak isteyebilir.

Testlerde (kan, idrar, ultrason gibi) herhangi bir neden saptanamayan üç ayı geçen kronik karın ağrıları durumunda, ani başlayan, şiddetli, tetkiklerinde neden saptanamayan ve cerrahi hastalık ekarte edilen hastalarda mutlaka bir çocuk gastroenteroloji uzmanı tarafında hasta görülüp endoskopi yapılmalı ve sonuca göre tedavi başlanmalıdır.

Bazen cerrahi bir nedenden şüphelenirse, hatayı bir çocuk cerrahının görmesi gerekir.

Ağrı kesici vermeyin!

Çocuğun eğer karnı ağrıyorsa yapılması gereken en önemli şey ağrı kesici vermemektir. Çünkü karnı ağrıyor diye ağrı kesici verilirse durum maskelenmiş olur ve tanıda geç kalınmış olur. Bu hata ne yazık ki sık sık yapılmaktadır. Tanıda olabilecek bir gecikme tedavisi çok zor olan çok ciddi durumlar yaratabilir. Her türlü bağırsak tıkanıklığı, karın şişliği, kusma ve kaka yapamama gibi bulguların yanında çocuğun ayrıca karın ağrısı yakınması da olabilir. Bağırsak düğümlenmesi gibi durumlarda da bir an evvel ameliyatla durumun düzeltilmesi gerekir. Geç kalınırsa bağırsaklarda kangren, delinme ve peritonit gibi daha ciddi durumlar ortaya çıkmaktadır.

Boğulmuş kasık fıtıklarında da karın ağrısı olabilir. Kasık fıtığı ihmal edilmeden bir an evvel ameliyat edilmelidir. Aksi takdirde fıtık boğulur ve karın ağrısına neden olabilir. Fıtığın belirtisi kasıkta şişmedir. Tek başına olan fıtık bazen ağrı yapabilir ancak bu ağrı daha çok kasık bölgesindedir. Karın ağrısı yine testislerin kendi etrafında dönmesi olarak tanımlanan torsiyon dediğimiz durumlarla da olabilir. Bu testisler eğer inmemiş ise, karın içindeyse kısırlık olabileceğinden indirmek gerekir. Ayrıca karında kitle yapan durumlarda ve karın içi organlara bası durumlarında da karın ağrısı ek bir bulgu olarak kendini gösterebilir.

Dr. Enver Mahir Gülcan
Acıbadem Maslak ve Kadıköy hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme

 

 

 

 

 

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here