Dijital sağlık ve uygulamalar konusunda ebeveynlere küçük hatırlatmalar

Dijital sağlık ve uygulamalar konusunda ebeveynlere küçük hatırlatmalar

Giderek artan dijital teknolojilerin ve araçların kullanımı beraberinde sıkça tartışılan veri güvenliği konusunu da getirmektedir. Sadece erişkinler değil çocuklar da bu uygulamaları yaygın olarak kullanmakta ve hatta erişkinlerden daha büyük risklerle karşı karşıya kalmaktadır.

2015 yılında internet bağlantılı oyuncak ve nesneler üreten bir şirket olan VTech, uğradığı bir siber saldırı sonucu 6,3 milyondan fazla çocuğun verilerinin açığa çıktığını bildirdi. Geçtiğimiz yıl da ebeveynlerinin izni olmadan çocukların kişisel bilgilerini yasa dışı bir şekilde toplayan video paylaşım platformu nedeniyle Google ve YouTube‘a 170 milyon dolar ceza verildi.

Ancak konu çocuklar olduğunda dijital sağlık ve ilintili konulara daha fazla dikkat gösterilmelidir. COVID-19 pandemisi, dijital uygulamalar ile birlikte dijital sağlık araçlarının da kullanımını tetiklediğinden, bu yeni nesil uygulama ve araçların kullanımı giderek daha fazla artmaktadır. Bu tür uygulamalar bilgisayar korsanları için kolay hedef olma riskini taşımakta olduğu hiçbir zaman akıldan çıkarılmamalıdır.

Dijital sağlıkta güvenilir ürün sayısı az

Dijital sağlık teknolojileri söz konusu olduğunda, yetişkinler için yüzlerce seçenek mevcut olsa bile, çocuklar için çok az sayıda uygulama kullanılabilir durumdadır. Çocuklar için özel olarak tasarlanmış ürünler sunan bu az sayıdaki şirkettin çok küçük bir kısmı güvenilir ürünler sunmaktadır.

Geçtiğimiz aylarda İngiltere’de 11-18 yaşları arasındaki 1000’den fazla çocuk ve onların ebeveynleri ile yapılan bir anket çalışmasında dijital sağlık ve uygulamaları konusunda ilginç sonuçlara ulaşıldı.

Bu ankette ulaşılan en önemli sonuç, sağlık risklerinin yanı sıra gençlerin veri güvenliği veya mahremiyet konusunda asgari düzeyde bilgi sahibi olduğuydu. İlginç olan, ankete katılanların, okulda veri güvenliği konusunda bitmek bilmeyen eğitimler olduğunu söylemelerine karşın sağlık verilerini paylaşmada herhangi bir sorun görmediklerini belirtmeleriydi.

Çalışma sonucunda, ankete katılan gençlerin genel olarak dijital sağlık uygulamaları kullanımında çok aktif oldukları görülmekteydi. Bu gençlerin %75’i ilk mobil cihazlarını 8-11 yaşlarında ediniyorlardı. Katılımcıların % 70’i sağlık gerekliliği nedeniyle dijital sağlık teknolojilerini kullanırken, % 52’si diyet, fitness ve / veya diğer sağlık uygulamalarını, % 42’si daha sağlıklı olmak amacıyla neler yapmaları gerektiğini öğrenmek için özellikle dijital teknolojileri kullanıyordu. Ancak, anket katılımcılarının % 45’i bu uygulamaların yanlış bilgi verdiği konusunda da endişeliydi.

Anket sonucunda, dijital sağlık okuryazarlığı için ebeveyn desteğinin önemi de ortaya çıktı. Ebeveynlerin ve öğretmenlerin gelecek nesile destek olmak için kendi dijital okuryazarlıklarını geliştirmeleri gerektiğinin ve konuda desteğe ihtiyaçları olduğunun üzerine vurgu yapıldı.

Çocuk sağlığı verileri neden değerli?

Bir derin inernet istihbarat şirketi olan Terbium Labs’ın yöneticilerinden Emily Wilson, 2019’un başlarında yayınladığı “Karanlık web’de satılan çocuk verilerinin endişe verici seyri” başlıklı makale oldukça ilgi çekicidir. Bu makalede Wilson, siber suçluların bu tür bilgileri vergi dolandırıcılığı ve kimlik hırsızlığı için nasıl kullandıklarını anlatmaktadır.

Sağlık verilerine karaborsada kayıt başına 250 ABD dolarına kadar değer biçilebilmektedir. Bunun nedeni, sağlık verilerinin sahte sigorta taleplerinde bulunmak veya yasa dışı olarak tıbbi malzeme satın almak için kolaylıkla kullanılabilmesidir.

Neler yapabiliriz?

Bu noktada yapılacaklar listesinin başında çocuklara ek olarak, ebeveynler ve eğitimcilerin sağlık verileri ile ilgili bu tehlikeler konusunda bilinçlendirilmesi gelmektedir. Bunun yanı sıra, çocuklarınızın hangi uygulamaları kullandığını bilmek ve onlar hakkında daha fazla bilgi edinmek de çok önemlidir. Ayrıca, bu teknolojileri kullanırken nasıl tetikte olunacağına ilişkin tartışma platformları ve sürekli etkinlikler de farkındalık yaratacaktır.

Gelecekte, daha doğumdan itibaren çevrimiçi araçların giderek daha fazla kullanılmasıyla birlikte, artan sayıda yasal ve etik kaygılarla karşı karşıya kalacağız. Bu sorunların önüne geçmek için, etkin bir ebeveyn ve çocuk dijital okuryazarlığı ile birlikte şeffaf ve hatta sınırlı veri toplama ve kullanımını sağlayan güncellenmiş düzenlemelere ihtiyacımız var.

Kaynaklar

  • https://thenextweb.com/contributors/2019/02/23/children-data-sold-the-dark-web/ (Son Erişim 2.12.2020)
  • https://www.digitalhealthgeneration.net/final-report (Son Erişim 2.12.2020)
Pediatrik Kardiyoloji Uzmanı olan Prof. Dr.Serdar Kula, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda görev yapmaktadır. Hekim yazarımızı sosyal medya hesaplarından da takip edebilirsiniz.