Sokak sütleri sağlığınızı bozabilir!

Süt, çocukların gelişiminde rol oynayan çocuk sağlığı için önemli bir kalsiyum ve protein kaynağıdır.  Süt başta, kemik sağlığı için büyük önem taşıyor. Ayrıca, obezite, kanser, hipertansiyon, diyabet gibi kronik hastalıklardan da koruyucu etkisi bulunuyor. Bunların yanında diş sağlığı ve osteoporoz için de büyük önem taşıyor. Ayrıca, süt içmek kişide tokluk hissi sağladığından, kilo kontrolünde de etkili olur. Ancak kontrollü miktarda içilmesi gerekiyor. Fazlası demir eksikliğine yol açabiliyor. “Sokak sütleri olarak adlandırılan, kaynağı bilinmeyen, denetiminden emin olunmayan sütler ise sağlığı tehlikeye sokabiliyor.” diyen Koru Ankara Hastanesi’nden Diyetisyen Melis Atay, annelere önerilerde bulundu.

Sokak sütleri sağlığınızı bozabilir!

Diyet yapanlar süt içmeli

Diyet yaparken, süt içmek kilo kontrolünde faydalı olabiliyor. Daha önce yapılan bir çalışmanın sonucuna göre; günde 3 porsiyon süt ürünü tüketen aşırı kilolu insanların,  1 ya da 2 porsiyon tüketenlere göre daha hızlı bir şekilde kilo verdiği gösterildi.  Zayıflama diyetlerinde  yağı azaltılmış ya da yağsız süt kullanmak kalori kontrolü açısından daha olumlu sonuçlar veriyor.

Sütün besin değerleri yağ olmayan kısmından olduğundan, sütün yağının alınması besin değerini etkilemez. Tam yağlı süt ile yağsız süt arasındaki fark kalori içeriğidir. Her iki tip sütte de besin değerleri yağ içeriği hariç eşittir. Zayıflamak isteyenler yüksek kolesterolü olanlar, kalp hastalıkları ve diyabet hastalığı olanlar yağsız süt içmelidir. Ancak çocuklarda durum farklı oluyor. Süt yağında bulunan kısa zincirli yağ asitleri büyüme çağındaki bu çocuklar için önem taşıyor. Bu nedenle kilo problemi olmadığı sürece çocuklara, gebeler ve emziren annelere yağsız süt önerilmiyor. Ancak, daha az kalori alınması gerekiyorsa yarım yağlı süt tercih edilebiliyor.

Süt ve süt ürünleri her yaştan insan için önemli bir kalsiyum kaynağıdır.  Kemiklerin kütlesi yaklaşık 30’lu yaşlara gelindiğinde doruk noktasına ulaştığından kalsiyum alımı erken erişkinlik döneminde önemlidir. Süt, çocuklar ve gençlerde kemiklerin sağlığı için gerekli bir besindir. İleri yaşlarda ise, kemik erimesinin önlenmesine yardımcı olur.

Özellikle kadınlarda menopozla gelişen kemik erimesinin önlemesi için günlük beslenme düzenine eklenmelidir. Günlük kalsiyum ihtiyacını karşılayabilmek için her gün düzenli olarak 2-3 su bardağı süt içilmelidir. 

Sokak sütleri sağlığınızı bozabilir

Kaynağı tam olarak bilinmeyen sokak sütleri alınıp uzun süre kaynatıldığında, maalesef sütteki zararlı mikroorganizmaların yanında yararlıları da kayboluyor. Ayrıca sokak sütlerinin taşınma ve transfer koşullarını da takip edebilmek oldukça zor. Uygun olmayan koşullar ise pek çok hastalığa davetiye çıkarıyor. Bu sebeple en sağlıklı ve besin açısından güvenilir sütler UHT ve pastörizasyon yöntemiyle üretilmiş sütlerdir.

Pastörize sütlerin raf ömrü 3 ila 10 gün arasında değişebilir. Pastörize süt, çiğ sütlerin özel cihazlar ile 12–16 saniye kadar yüksek sıcaklıklarda (72–80°C) ısıtılıp soğutulmasıyla elde ediliyor. Bu işlemle süt doğal ve biyolojik özelliklerini yitirmeden, zararlı mikroorganizmalardan temizlenmiş oluyor. Ayrıca, bir diğer işlem de UHT ‘dir. UHT sütlerin raf ömrü daha uzundur. Bu sütler, 2-6 saniye kadar kısa sürede çok yüksek derecelerde ısıtılıp soğutularak elde edilir.  Bu yöntemle elde edilen süt, dört ay kadar korunur. Açıldıktan sonra buzdolabında muhafaza edilmeli ve 3 gün içinde tüketilmelidir.