Sağlıkla ilgili öneriler nasıl verilmeli?

 

Hepimizin de bildiği gibi yemek yeme davranışı fiziksel bir davranış gibi görünse de psikolojinin etkisi altındadır. Küçük yaşlardan itibaren çocukları sağlıklı beslenmeye yöneltmek ve bunu yaşam biçimi olarak benimsetmek önemlidir. Bunu yaparken de en önemli nokta ona iyi bir örnek oluşturmaktan geçer. Tüm uzmanların belirttiği gibi çocuğa “sağlıklı beslen” diyen ebeveynlerin bu şekilde beslenmemesi çabalarını boşa çıkaracaktır.

İyi bir rol model olduktan sonra da dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var. Bu konuda daha önce röportaj yaptığım Cornell Üniversitesi Food & Brand lab. kurucusu Dr. Brian Wansink’in Vermont Üniversitesi Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Lizzy Pope ile birlikte yürüttüğü araştırma sonucundan söz edeceğim.

Zarara değil faydaya odaklanmalı

Araştırma sonucu bize, sağlık konusunda  topluma bir şey anlatırken, zararlara değil faydalara odaklanmamız gerektiğini gösteriyor. Örnek vermek gerekirse, “Evladım elma yersen sağlıklı olursun” cümlesinin “Evladım hamburger yersen kilo alırsın” cümlesinden daha etkili olduğu gözlemlenmiş.

Food & Brand Lab.

Aynı araştırmada yer alan bir diğer bilgi ise şöyle, eğer mesleğiniz gereği (Tıp doktoru, sağlık çalışanı) o konuyla uzmansanız, olumsuz mesajın şeklini bir tehdit değil eylem çağrısı olarak yorumlar ve daha fazla etkilenirsiniz. Bu noktada işi gereği sağlık profesyonelleri “Güneş kremi sürmezseniz büyük olasılıkla kanser olursunuz” cümlesini yadırgamıyor ve eylem çağrısı olarak düşünüyor. Ama aynı durum, toplumun geri kalanı için böyle değil.

Konuyla ilgili daha az bilgisi olan toplum, bu tip bilgilendirmeleri olumlu bir cümle içinde verildiğinde daha fazla dikkate alıyor.  Olumlu cümle ile hitap edilen toplum, sağlıklı davranışın görev olmaktan ziyade tercih olduğunu düşünüyor ve mesajdan daha fazla etkileniyorlar. O nedenle toplum için doğru mesaj cümlesi “Güneş kremi sürerek cildinizin sağlıklı ve genç kalmasını sağlayabilirsiniz” oluyor.

Çocuklarla iletişimde olumlu cümleler kurmak 

Çocuklarla sağlığı, beslenmesi hatta pek çok farklı konuda konuşurken cümlelerimizi olabildiğince olumlu söylemlere dayandırmak lehimize olacaktır. Konunun zararlarından daha fazla olumlu yönlerine odaklanmalı ve öne çıkarmalıyız. “Geç yatarsan büyüyemezsin” demek yerine, “erken yatarsan daha iyi büyürsün” ya da ” şeker yersen şişmanlarsın” yerine “taze meyveler hem tatlı hem de oyun oynayabilmen için sana enerji verecektir” söylemini kullanmak işinize daha çok yarayabilir.

 

Serap Torun

 

Araştırma: https://academic.oup.com/nutritionreviews/article/73/1/4/1806771/When-do-gain-framed-health-messages-work-better

Reklam
Ailelerin ve uzmanların tercih ettiği yayın. Anne bebek çocuk sağlığı, gelişimi ve beslenmesi.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.