Çocuk beslenmesi konusunda yapılan 10 büyük hata

Çocukların beslenmesi konusunda anne-babaların en çok yaşadığı sorunlar arasında çocuğun yemek yememesi ya da tam tersi günlük kalori ihtiyacının çok üstünde yiyecek tüketmeye meyilli olması sayılabilir. Bu tarz sorunlar konusunda hekim görüşleri almanın yanı sıra yiyecek ve tüketim psikolojisi temelli bazı küçük önlemler ve değişikliklerle de bu sorunlar hafifletilebilir. Cornell Üniversitesi, Food and Brand Lab’de yapılan çalışmalar sonucu çocuklara yiyecek sunarken ve genel olarak beslenme alışkanlıkları düzenlenirken yapılabilen hatalar ve bunlara uygun olabilecek çözüm önerileri sıralanmıştır.

Çocuk beslenmesi konusunda yapılan 10 büyük hata

Büyük Boy Tabak, Kâse, Bardak Kullanmak:

Büyük boy tabak, bardak, kâse kullanmak yetişkinlerin farkında bile olmadan daha fazla yemelerine neden olmaktadır. Yapılan son çalışmalar aynı etkinin çocuklarda da gerçekleştiğini göstermektedir. Çocukların yiyeceklerini önlerine yetişkinlerin kullandığı büyük boy tabak, bardak, kâselerde sunmak önlerindeki yemekten %52 daha fazla yemelerine neden olmaktadır. Özellikle tabaklarını daha az sağlıklı yiyecekle doldurdukları göz önüne alınırsa bu etki gelecekte sağlık ve kilo problemlerine yol açabilir. Çocukların kendi yaşlarına uygun daha küçük boy tabak, bardak ve kâse kullanımıyla daha doğru beslenmeleri sağlanabilir.

Sağlıksız Alternatifi Göz Önünden Uzaklaştırmamak:

Göz önünde duran ve uzanma mesafesinde bulunan yiyecekler daha hızlı tüketilirler, özellikle atıştırmalık ya da kalorisi yüksek yiyeceklerin (çikolata, cips gibi) dolabın/buzdolabının en ön rafında ya da çocukların görmesinin ve ulaşmasının çok kolay olduğu bir noktada bulundurulmaması tüketimlerini azaltmaya yardımcı olacaktır.

Çocukları Yemek Hazırlama Sürecinin Dışında Bırakmak:

Çocukları da yemeğin hazırlanma sürecine dâhil etmek önemlidir, bu sadece yemeğin pişmesi olarak algılanmamalıdır. Çocuklara yaşlarına göre yiyecek alışverişi listesi yapmak, masanın hazırlanmasına ve toplanmasına yardım etmek gibi görevler verilebilir. Bu şekilde çocuklar yiyeceklere aşinalık kazanacaklarıdır ve kendi hazırladıkları yiyecekleri yeme istekleri de artacaktır.

Alternatif Atıştırmalıklar Bulmamak:

Çocukların yemek aralarında atıştırmalık bir şeyler yemelerini tamamen yasaklamak ya da tamamen denetimsiz bırakmak yerine en doğru yaklaşım çocukların daha sağlıklı besinler atıştırmalarını sağlamaktır. Ailelerinin limitleri doğrultusunda atıştırmalık tüketen çocukların daha sağlıklı besinler tükettiği belirlenmiştir. Örneğin, bir kâse dolusu şekerleme ya da cips yerine atıştırmasını tamamen yasaklamadan çocuğu daha sağlıklı bir alternatife yönlendirmek –yaşına uygun porsiyonda meyve, salatalık, peynir vb. – daha uygun olabilir.

İlgi Çekecek Yiyecek İsimleri Bulmamak:

Çocuklar genelde sebze yemek istemezler, bunun önüne geçebilmek için kullanılabilecek yöntemlerden bir tanesi sebzelere çocukların ilgisini çekebilecek isimler vermek ve çocuğa bu ilgi çekici isimle sunmaktır. “Havuç” yerine “Kıtır Havuç Çubukları” gibi bir isim çocukların daha çok ilgisini çekebilecektir. Bu yöntemle çocuklar bir anda tüm sebzeleri yemeseler bile tabaklarına almak, biraz tadına bakmak gibi sebzeyle aşinalık kurmasını sağlayacak başlangıçlar yaşamaları kolaylaşacaktır.

Meyveleri Dilimlememek:

Dilimlemeden sunulan meyvelerin özellikle küçük çocuklar için tüketilmesi zor olabilir, daha ileri yaşlardaki gençler ise arkadaş grupları içinde bir elmayı ısırarak yemek istemeyebilirler. Bunun için meyveleri dilimlemek, hem evde bu şekilde sunmak hem de okulda çocukların beslenme çantalarına dilimli koymak tüketimlerini arttıracaktır.

Çeşitli ve Renkli Tabaklar Hazırlamamak:

Yiyeceklerin tabak içindeki sunumu, tabakta kaç çeşit ve hangi yiyecekler olduğu, tabağın ne kadar dolu ya da boş olduğu görsel açıdan çok önemli ve ne kadar yiyeceğimizi de etkileyen bir faktördür. Özellikle restoranlarda yapılan tabak sunumları bunun güzel bir örneğidir. Tüm bu faktörler aslında çocukların algısı ve tüketimi açısından da önemli ancak çok göz önüne alınmayan bir etkendir.  Çocuklara servis yaparken küçük porsiyonlar halinde, tabakta renk olmasını sağlayacak şekilde çeşitli yiyeceklerden koyarak ve tabağın farklı noktalarına bölüştürerek sunum hazırlamak daha etkili olacaktır.

O Tabak Bitecek!:

Ailelerin yiyecek tüketimi konusunda çocuklara davranış biçimleri çocukların yetişkinlik döneminde ve evden uzak oldukları dönemde de ne kadar ve nasıl yeme alışkanlıkları geliştireceğine ışık tutmaktadır. Yapılan çalışmalar, sürekli tabağındakileri bitirilmesi söylenen çocukların evden ve ailelerinden uzak olduklarında daha fazla yeme eğilimi gösterebildiğine işaret etmektedir. Bu durum çocuklar ve doğru beslenme konusunda hem ailelerin hem de danışmanların göz önüne alması gereken bir etkidir.

Görselliği Olan Tabaklar Hazırlamamak:

Renkli görseller, markalar çocukların ilgisini oldukça çekmekte ve bazı durumlarda yüksek kalorili ve daha az sağlıklı yiyeceklere yönelmelerine sebep olabilmektedir. Ancak bu etkiyi tam tersine çevirmek de mümkün olabilir. Çocukların yiyeceklerini renkli, resimli tabaklarda sunmak, uygun  olabilecek meyvelerin (elma, muz, armut vs.) üzerine sevdikleri kahramanın etiketini yapıştırmak gibi basit şeyler çocukların ilgisini çekerek en azından biraz olsun daha sağlıklı yiyeceklerden de tüketmelerine ve aşinalaşmalarına yardımcı olabilir.

Okullardaki Kantin Düzeni:

Özellikle okul kantin ve kafeteryaları da çocuklar için etkileyici olmaktadır. Amerika’da yapılan bir çalışmaya göre kantinlerde küçük değişiklikler yapılarak kızartılmış ve soslu yiyecekler yerine daha sağlıklı kabul edilebilecek meyve, peynirli sandviç, süt gibi yiyeceklerin daha ön planda ve göz önünde satılması sonucu bu yiyeceklerin tüketim miktarı %18 artmış ve daha sağlıksız sayılabilecek yiyeceklerin tüketimi %28 düşmüştür.

 

Cornell University, Food and Brand Lab. araştırması

Özge Sığırcı

Tüketici Davranışları Uzmanı

 

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.